Turyści przyjeżdżający do Torunia cenią sobie fantastyczną atmosferę miasta. W największym stopniu miasto kojarzone jest przez odwiedzających z Kopernikiem, piernikami, Starówką i gotykiem, a z pobytu zwiedzający najlepiej zapamiętują Starówkę, ogólną atmosferę, pomnik Kopernika i Krzywą Wieżę. Bardzo popularne są kilkugodzinne wycieczki po Toruniu, nawet poza sezonem. Ważny jest fakt, że wielu turystów planuje po jakimś czasie wrócić do miasta, by ponownie zobaczyć ulubione miejsca. Turyści zostawiają też coraz więcej pieniędzy, być może dlatego, że Toruń stawia na turystę biznesowego wydającego pięć razy więcej niż zwykły turysta rekreacyjny. Polacy odwiedzający Toruń jeśli się na coś skarżą, to przede wszystkim niezadowoleni są z braku parkingów w centrum i dość nisko oceniają toruńską komunikację miejską. W przypadku zagranicznych turystów – doskwierają im trudności w porozumiewaniu się w języku angielskim które mają miejsce nawet w kontakcie z osobami zawodowo zajmującymi się obsługą.

Toruń promowany jest chwytliwym hasłem „Gotyk na dotyk” – i rzeczywiście, wśród licznych gotyckich zabytków można choć przez chwilę poczuć się jak w późnym średniowieczu. Toruń nazywany „Małym Krakowem” lub „Krakowem Północy” jest drugim po stolicy województwa małopolskiego największym średniowiecznym zespołem architektonicznym w Polsce. Zabytki wysokiej klasy, takie jak Ratusz Staromiejski, Dwór Bractwa św. Jerzego, kamienice, spichrze, mury obronne, baszty i bramy są niepowtarzalne i co bardzo ważne – zachowane w bardzo dobrym stanie. Tchnienie gotyku poczujemy odwiedzając np. kościoły św. Janów Chrzciciela i Ewangelisty, Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, św. Jakuba, oglądając zespół gotyckich kamienic mieszczańskich czy ruiny krzyżackiego zamku. W 1997 Zespół Staromiejski Torunia został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO. Na Zespół Staromiejski składa się Stare i Nowe Miasto oraz zachowany prawie bez zmian XIII-wiecznym układ urbanistyczny.

Mikołaj Kopernik to niewątpliwie najsłynniejszym torunianin. Wielki astronom żył na przełomie XV i XVI wieku. mieszkańcy Torunia są dumni, że akurat w ich mieście przyszedł na świat twórca teorii heliocentryzmu. Mikołaj Kopernik wsławił się bowiem tym, że w swoim rewolucyjnym dziele „O obrotach sfer niebieskich” „wstrzymał słońce, ruszył ziemię” – czyli dokonał zamachu na powszechny w jego czasach pogląd, że to nasza planeta jest centrum świata Do dziś jednym z najlepiej rozpoznawalnych atrakcji turystycznych Torunia jest dom, w którym prawdopodobnie urodził się Mikołaj (obecnie znajduje się tam jego muzeum) oraz jego pomnik umiejscowiony na Rynku Staromiejskim. Torunianie, podobnie jak wszyscy Polacy,  nie przyjmują do wiadomości, że Kopernik mógłby nie być Polakiem, tylko Niemcem – o tą kwestię toczy się zażarty spór między badaczami dziejów Kopernika. W każdym razie on sam wielokrotnie podkreślał, że pochodzi z Torunia, a współczesny Toruń pełen jest pamiątek po genialnym astronomie.

W Toruniu – jak na miasto wielkiego Astronoma – Mikołaja Kopernika przystało, znajduje się jedno z największych i najbardziej nowoczesnych w Polsce planetariów. Planetarium w Toruniu powstałe w 1994 r. jest najlepiej wyposażone – ma możliwości pokazywania niezwykłych efektów specjalnych. Jako jedyne w Polsce utrzymuje się samodzielnie – nie jest dotowane. Tysiące widzów ogląda w toruńskim planetarium specjalną kopułę imitującą sklepienie niebieskie a na niej ponad sześć tysięcy gwiazd, a nawet fazy Księżyca i zaćmienia. W Planetarium obejrzeć można seanse – głos narratora opowie nam na przykład co dokładnie widzimy na nieboskłonie i jak układy gwiazd zmieniają z naszego punktu widzenia położenie w różnych porach roku. Także najmłodsi amatorzy astronomii znajdą coś dla siebie – specjalnie dla nich przygotowano wiele programów: „Astropies Łajka”, „Cudowna Podróż 2001” czy „Gwiazda Betlejemska”. Od kilku lat dodatkową atrakcję toruńskiego planetarium stanowi interaktywna sala – Orbitarium.

W samym centrum Torunia , tuż przy zespole staromiejskim , znajduje się skansen (inaczej zwany parkiem etnograficznym). Możemy w nim podziwiać architekturę ludową północnej Polski, na przykład  zagrody: kujawską , kaszubską, kurną chatę z Borów Tucholskich. Zobaczymy też wiatrak koźlak z Kujaw, młyn wodny, kuźnię z Ziemi Chełmińskiej i remizę. Dodatkowo w toruńskim skansenie znajdują się obiekty małej architektury m.in. przybudówki, ziemianki, studnie, gołębnik, płoty, przydomowe ogródki kwiatowe i warzywne, a także krzyż i przydrożne kapliczki. Wewnątrz zagród znajdziemy przedmioty codziennego użytku, odświętną odzież, nakrycia stołowe, wizerunki świętych, pamiątki z uroczystości rodzinnych, odpustów, pielgrzymek, dziecięce zabawki . W toruńskim parku etnograficznym zobaczymy także jakimi narzędziami posługiwano się od Kujaw po Bałtyk przy uprawie ziemi, hodowli, pszczelarstwie, rybołówstwie, młynarstwie, olejarstwie, tkactwie, bednarstwie, kowalstwie i w jakim piecu przygotowywano chleb.

Najstarsze informacje dotyczące toruńskich piernikarzy pochodzą z XIV wieku. Opiekunem piekarzy i piernikarzy jest święty Bartłomiej – istnieje legenda mówiąca o tym, że żył przed wiekami  w Toruniu i wypiekał najsmaczniejsze w mieście pieczywo, a jego córka Katarzyna z anielską pomocą  jako pierwsza wypiekła pierniki. Bartłomiej nieustannie udoskonalał wynalazek córki, ale był też przykładnym mieszczaninem, bogobojnym, pomagającym ubogim torunianom człowiekiem. Działalność  toruńskich piernikarzy w XVI wieku uregulowano statutem cechowym – powstał cech tzw. piekarzy chleba „miętkiego i niewarzonego”. Cech regulował życie zawodowe, religijne i towarzyskie. Nauka rzemiosła była  bardzo trudna. Młody człowiek chcący zostać piernikarzem przez dwa lata nauki u mistrza podlegał bezwzględnej dyscyplinie, a po zdaniu egzaminu czekał go jeszcze okres próbnej pracy u mistrza. Wyroby piekarnicze były sprzedawane na ławach dzierżawionych od miasta na rynku Starego i Nowego Miasta a także poza Toruniem.

Toruń, jak każde miasto posiada swoje legendy. Czasem zapomniane przez torunian, ale zawsze dodające całemu miastu bajkowego klimatu, którego czarowi ulegają nie tylko dzieci. Do najbardziej znanych legend Torunia należy opowieść o  powstaniu nazwy miasta. Legenda opowiada o miejskiej baszcie, która nie chciała słuchać opowieści Wisły. Rzeka zaczęła podmywać  jej fundamenty, a na skargi baszty, że runie odpowiedziała: „To ruń.” Słowa usłyszeli  dwaj wędrowcy i nanieśli nazwę na mapę. Inna legenda toruńska opowiada o piekarzu wypiekającym najsmaczniejsze i najbardziej oryginalne w kształcie pierniki w całym Toruniu i jego córce Katarzynie. Gdy piekarz zachorował Katarzyna sama musiała wypiekać pierniki – ponieważ nie mogła znaleźć ojcowskich oryginalnych forem wycinała pierniki z ciasta za pomocą kubka. Kasia bardzo martwiła się że, zawiedzie swojego tatę, gdyż ciastka skleiły się. Jednak pierniki w kształcie sześciu połączonych medalionów okazały się przebojem – nazwano je „katarzynki”.

Od 2009 r. Toruń, podobnie jak  Białystok, Gdańsk, Katowice, Lublin, Łódź, Poznań, Szczecin, Warszawa i Wrocław, kandyduje do miana Europejskiej Stolicy Kultury w roku 2016. Konkurs organizowany od 1985 r. służyć ma głębszemu zintegrowaniu europejczyków poprzez kulturę, a wygrana niewątpliwie dodaje miastu splendoru i jest powodem do dumy. W ramach przygotowań Toruń powołał miejską instytucję kultury pod nazwą „Toruń 2016”, która m.in. prowadzić ma kampanię promocyjną prezentującą Toruń i współpracować ze środowiskami naukowymi, artystycznymi, biznesowymi, sportowymi i turystycznymi. Głównym filarem strategii, która ma przynieść Toruniowi upragniony tytuł jest Mikołaj Kopernik i jego rewolucyjna teoria. Inne hasła to gotyk (symbolizujący zabytki i duchowość), Hanza (hasło podkreślać ma współpracę międzynarodową) i Wisła (tutaj twórcy strategii promującej mają na myśli łączność z regionem i całą Europą). Podkreślono również wymiar społeczny – między innymi równe prawa różnych grup wiekowych.

Historia grodu położonego nad Wisłą i Drwęcą rozpoczyna się w 1230 roku, kiedy to Krzyżacy nadali mu prawa lokacji. Toruń szybko się rozwijał i w XIV wieku liczył aż 20 tysięcy mieszkańców. W 1466 r. miasto weszło w skład państwa Polskiego. W XVI wieku Toruń dzięki handlowi wiślanemu oraz wielkim jarmarkom szybko się bogacił, wzrastała też liczba mieszkańców, by w połowie XVII wieku osiągnąć liczbę 18 tysięcy, co czyniło miasto jednym z największych w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Jednak druga połowa XVII i początek XVIII wieku przyniosły osłabienie pozycji Torunia ze względu na wojny toczące się w jego rejonie,  epidemię dżumy i konflikty religijne. Trudne dla miasta były także czasy rozbiorów i  Napoleona. Dopiero po I wojnie światowej, gdy Toruń został stolicą województwa pomorskiego, miasto zaczęło odzyskiwać dawną pozycję, jednak w okresie PRL zastygło w rozwoju. Dopiero rok 1989 zapoczątkował zmiany w wyniku których Toruń stał się centrum inwestycyjnym, turystycznym i naukowym regionu.

Toruń jest przepiękny. Każdy kto zobaczył to położone nad Wisłą miasto chciałby odwiedzić je ponownie. Piękna architektura i wysokiej klasy zabytki sprawiają, że spacer po Toruniu jest ekscytującym przeżyciem. Z atrakcji turystycznych warto wymienić i polecić uwadze przyszłych turystów ratusz Staromiejski stojący przy Rynku Staromiejskim. Rynek jest sercem miasta, miejscem gdzie dawniej skupiało się życie handlowe i gospodarcze, a które obecnie jest najbardziej reprezentacyjną częścią Torunia. Warto również zobaczyć: bramę Mostową, dom Kopernika, pomnik Kopernika, Dwór Artusa, Krzywą Wieżę, pomnik Flisaka, teatr Wilawa Horzycy, Zamek Krzyżacki, kościół p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, katedrę św. Janów, kościół Ducha Świętego. Gdy już zobaczymy część ważnych miejsc w Toruniu i dopadnie nas głód, to na pewno znajdziemy wspaniałą restaurację gdzie nie tylko smacznie zjemy ale też wypoczniemy przed dalszą częścią zwiedzania. Z pewnością chwile spędzone w Toruniu będą niezapomniane.